Viêm gân cơ chóp xoay thường âm thầm tìm đến bằng những cơn đau mỏi quanh khớp vai. Nhiều người thường bỏ qua vì nghĩ đó chỉ là dấu hiệu của tuổi tác hay công việc và âm thầm chịu đựng, cho đến khi những sinh hoạt giản đơn giản hằng ngày dần trở nên khó khăn. Qua bài viết dưới đây, Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh sẽ cung cấp những thông tin quan trọng về bệnh lý này, giúp cô chú, anh chị có thể đánh giá đúng tình trạng tổn thương và sớm tìm được hướng can thiệp phù hợp.
1. Khớp vai và chóp xoay hoạt động như thế nào?
Khớp vai là khớp vận động linh hoạt nhất của cơ thể, cho phép cánh tay xoay, giơ cao, đưa ra trước hay ra sau. Để khớp vai vận hành trơn tru, hệ thống gân – cơ chóp xoay giữ vai trò cực kỳ quan trọng.
Gân chóp xoay là nhóm gồm 4 gân cơ: cơ trên gai (supraspinatus), cơ dưới gai (infraspinatus), cơ tròn bé (teres minor) và cơ dưới vai (subscapularis). Chúng bao quanh chỏm xương cánh tay như một cái “chóp”, giúp ổn định khớp vai và thực hiện các động tác xoay, giơ tay.
Viêm gân chóp xoay vai là tình trạng gì?
Viêm chóp xoay là tình trạng viêm hoặc kích ứng của các gân thuộc chóp xoay, có thể kèm theo sự lắng đọng canxi ở gân, kích thích gây đau. Bệnh lý này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động của cánh tay.
Xem thêm video phân tích bệnh lý Viêm gân chóp xoay vai bởi BS.CKI Trần Quang Chí – Chuyên khoa Phục hồi chức năng Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh để hiểu hơn về bệnh lý này.
2. Các nguyên nhân viêm gân cơ chóp xoay phổ biến
Việc xác định đúng nguyên nhân viêm gân cơ chóp xoay rất quan trọng, giúp quá trình chẩn đoán và lên phác đồ phục hồi chính xác hơn.
- Do chấn thương hoặc vi chấn thương: Các tai nạn bất ngờ như té ngã, chống tay xuống đất có thể gây đụng dập. Việc ngã đè lên vai cũng dễ làm rách gân cơ chóp xoay. Những chấn thương nhỏ tái đi tái lại nhiều lần cũng làm gân cơ suy yếu.
- Do đặc thù công việc và vận động: Việc sử dụng khớp vai quá mức là nguyên nhân khá phổ biến. Những người thường xuyên đưa tay lên quá đầu dễ bị tổn thương gân. Đối tượng nguy cơ cao bao gồm thợ sơn, thợ mộc, hoặc người chơi tennis, cầu lông. Việc nâng đồ vật nặng sai tư thế cũng tạo áp lực lớn lên vai.
- Yếu tố tuổi tác và thoái hóa tự nhiên: Tuổi tác làm giảm lượng máu nuôi dưỡng gân cơ. Từ tuổi 40 trở lên, quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn. Các sợi gân mất đi độ đàn hồi, dễ bị viêm và rách hơn so với khi còn trẻ.
3. Nhận biết các triệu chứng viêm chóp xoay vai
Những triệu chứng viêm chóp xoay vai thường khởi phát rất nhẹ. Người bệnh dễ nảy sinh tâm lý chủ quan, bỏ qua thời điểm vàng để phục hồi.
Dấu hiệu ở giai đoạn khởi phát
- Cảm giác đau nhẹ xuất hiện ở mặt trước khớp vai.
- Cơn đau lan dần xuống mặt ngoài cánh tay.
- Cảm thấy đau nhói khi nâng cánh tay lên cao.
- Khớp vai phát ra tiếng lạo xạo hoặc lách tách khi vận động.
Triệu chứng khi tình trạng chuyển nặng
- Cơn đau vai bùng phát dữ dội về đêm.
- Người bệnh phải thay đổi tư thế liên tục, dẫn đến mất ngủ.
- Tầm vận động khớp vai suy giảm rõ rệt.
- Cơ bắp yếu đi, gặp khó khăn khi làm vệ sinh cá nhân, chải tóc hay mặc quần áo.
- Trường hợp nặng, khớp vai hoàn toàn không thể cử động.
4. Viêm gân chóp xoay có nguy hiểm không?
Viêm gân chóp xoay có nguy hiểm không là thắc mắc chung của rất nhiều người. Nếu trì hoãn việc thăm khám, tổn thương gân cơ sẽ chuyển biến phức tạp. Người bệnh có thể đối mặt với những hệ lụy dai dẳng:
- Bệnh chuyển thành viêm gân mãn tính, cơn đau kéo dài nhiều năm.
- Xảy ra tình trạng cứng khớp, mất dần khả năng vận động tự nhiên.
- Sức mạnh cơ bắp ở vai, ngực, lưng và cánh tay suy giảm nghiêm trọng.
- Những cơn đau về đêm gây mất ngủ kéo dài. Tình trạng này dễ dẫn đến suy nhược cơ thể.
5. Tầm quan trọng của chẩn đoán chính xác viêm gân cơ chóp xoay
Để xác định chính xác mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ thực hiện khám lâm sàng. Các nghiệm pháp vận động chuyên biệt sẽ được áp dụng. Thời Đại Xanh sở hữu hệ thống cộng hưởng từ hàng đầu thế giới từ hãng Siemens Healthineers (Đức) với hai dòng máy chủ đạo: MRI Siemens 1.5 Tesla và Siemens MAGNETOM Flow plus thế hệ mới nhất cùng các thiết bị y tế hiện đại mang lại độ an toàn và tin cậy cao cho người bệnh:
- Chụp X-quang: Giúp phát hiện các gai xương nhỏ hoặc tình trạng vôi hóa trong gân.
- Siêu âm: Đánh giá rõ nét cấu trúc mô mềm, bao gồm tình trạng của gân và cơ.
- MRI (Cộng hưởng từ): Ứng dụng hai dòng máy Siemens 1.5 Tesla và MAGNETOM Flow Plus thế hệ mới nhất, là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán cho thấy rõ vị trí, kích thước, mức độ tổn thương.
6. Điều trị viêm gân chóp xoay hiệu quả, an toàn
Tại Thời Đại Xanh, phác đồ điều trị luôn được tuỳ vào tình trạng thực tế. Mục tiêu là xoa dịu cơn đau và khôi phục vận động, ưu tiên phục hồi chức năng và điều trị bảo tồn.
6.1. Điều trị bảo tồn
Đây là hướng tiếp cận mũi nhọn dành cho tình trạng gân rách nhỏ hoặc đứt bán phần. Giải pháp này giúp cô bác, anh chị tránh được những rủi ro khi can thiệp xâm lấn.
- Nẹp vai tạm thời: Nâng đỡ khớp hiệu quả lúc đau cấp tính. Tuy nhiên, người bệnh cần tránh đeo quá lâu để ngừa nguy cơ dính khớp.
- Sử dụng thuốc: Các thuốc giảm đau, chống viêm có thể được sử dụng để hỗ trợ kiểm soát tình trạng sưng đau tạm thời.
- Vật lý trị liệu & Phục hồi chức năng: Đây luôn là giải pháp ưu tiên tại Thời Đại Xanh. Việc kết hợp chườm nóng, sóng ngắn, điện trị liệu, siêu âm cùng các bài tập chuyên sâu sẽ giúp tăng dần sức mạnh và biên độ vận động.
Tham khảo hành trình điều trị thực tế của khách hàng điều trị tại Thời Đại Xanh qua video hướng dẫn dưới đây.
- Tiêm Corticosteroid: Được bác sĩ thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm, giúp đưa thuốc chính xác vào vị trí cần can thiệp, hỗ trợ giảm đau và viêm trong ngắn hạn.
- Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Phương pháp chiết xuất huyết tương tươi giàu tiểu cầu từ máu tự thân. Dưới hướng dẫn của siêu âm, các bác sĩ sẽ tiêm một lượng huyết tương tươi giàu tiểu cầu vào vị trí viêm, kích thích tái tạo mô an toàn và hỗ trợ trì hoãn phẫu thuật.
6.2. Điều trị ngoại khoa (Phẫu thuật)
Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi tổn thương gân nghiêm trọng, như rách gân lớn, đứt hoàn toàn hoặc điều trị bảo tồn trong 3–6 tháng không đạt hiệu quả.
- Nội soi khâu gân: Xử lý và khâu phục hồi phần gân bị tổn thương qua nội soi.
- Phẫu thuật mở: Có thể được chỉ định trong những trường hợp tổn thương phức tạp, cần can thiệp rộng hơn.
7. Hướng dẫn phòng ngừa viêm chóp xoay vai trong sinh hoạt
Bảo vệ khớp vai từ sớm giúp duy trì sức khỏe hệ vận động. Người bệnh nên áp dụng những thói quen sinh hoạt khoa học:
- Tránh các tư thế gây áp lực lớn lên khớp vai trong thời gian dài.
- Luôn khởi động kỹ càng và kéo giãn cơ trước khi chơi thể thao.
- Điều chỉnh kỹ thuật đánh bóng, vung vợt chuẩn xác để tránh chấn thương.
- Hạn chế xách, nâng đồ vật quá nặng. Luôn giữ đồ vật sát vào cơ thể khi bê vác.
8. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Viêm gân cơ chóp xoay có tự khỏi được không?
Tình trạng viêm và tổn thương cấu trúc gân không thể tự lành nếu không có can thiệp y tế. Việc tiếp tục vận động sai cách sẽ khiến gân rách nặng hơn.
Bị viêm gân chóp xoay nên ăn gì và kiêng gì?
Người bệnh nên tăng cường thực phẩm giàu Omega-3 (cá hồi, hạt óc chó) và các loại rau xanh đậm để hỗ trợ kháng viêm. Tránh xa rượu bia, thuốc lá và thức ăn nhiều dầu mỡ để không làm tình trạng sưng tấy nghiêm trọng hơn.
Thời gian phục hồi mất bao lâu?
Tùy thuộc vào phương pháp can thiệp. Điều trị bảo tồn thường cần 4 đến 8 tuần để giảm hẳn triệu chứng. Với can thiệp phẫu thuật, thời gian phục hồi chức năng có thể kéo dài từ 3 đến 6 tháng. Thăm khám sớm luôn là chìa khóa để rút ngắn thời gian điều trị.
Viêm gân cơ chóp xoay có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động nếu không được điều trị đúng cách. Đặt lịch khám tại Thời Đại Xanh để được đánh giá và xây dựng hướng điều trị phù hợp.
* Nội dung được kiểm chứng chuyên môn bởi BS.CKI Phan Thị Thủy – Bác sĩ Nội xương khớp Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh.
