Trị liệu tay là phương pháp không dùng thuốc, sử dụng các kỹ thuật tác động bằng tay nhằm giảm căng cơ, cải thiện vận động và hỗ trợ kiểm soát đau. Tại Thời Đại Xanh, phương pháp này được ứng dụng trong phục hồi chức năng, trong đó có các trường hợp đau vùng dưới chẩm và sau gáy, dựa trên đánh giá tình trạng và chức năng vận động của từng người bệnh.

Vì sao nhóm cơ dưới chẩm dễ bị co cứng và gây đau lan?
Nhóm cơ dưới chẩm là các cơ nhỏ nằm sâu ở vùng cổ cao, kết nối xương chẩm với hai đốt sống cổ C1 và C2. Nhóm cơ này tham gia duy trì tư thế đầu, cảm nhận vị trí và kiểm soát các chuyển động xoay, nghiêng, ngửa của đầu.
Khi thường xuyên cúi nhìn điện thoại, ngồi lâu trước máy tính hoặc duy trì tư thế đầu nhô ra trước, các cơ vùng cổ – chẩm phải hoạt động liên tục để giữ ổn định đầu. Tình trạng quá tải kéo dài có thể làm cơ tăng căng, xuất hiện các điểm nhạy đau và hạn chế vận động vùng cổ.
Cơn đau có thể khu trú ở vùng dưới chẩm, sau gáy hoặc lan lên phía sau đầu. Bên cạnh yếu tố cơ, một số trường hợp còn liên quan đến kích thích dây thần kinh chẩm lớn hoặc các cấu trúc vùng cổ cao. Vì vậy, cần đánh giá nguyên nhân trước khi lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Trị liệu tay tác động như thế nào đến vùng dưới chẩm?
Trị liệu tay (Manual Therapy) là phương pháp sử dụng các kỹ thuật tác động bằng tay lên cơ, mô mềm và khớp nhằm hỗ trợ giảm đau, cải thiện độ linh hoạt và chức năng vận động. Với vùng dưới chẩm, kỹ thuật được lựa chọn dựa trên vị trí đau, mức độ căng cơ và tình trạng vận động vùng cổ.
Một số kỹ thuật có thể được áp dụng gồm:
- Giải phóng điểm kích thích đau và mô mềm: Tác động có kiểm soát lên vùng cơ căng, điểm nhạy đau nhằm giảm căng cơ và cải thiện khả năng vận động của mô.
- Di động mô mềm: Sử dụng các thao tác trên cơ và mô liên kết vùng cổ – chẩm nhằm cải thiện độ linh hoạt và khả năng trượt giữa các lớp mô.
- Di động khớp cổ cao: Áp dụng lực và biên độ phù hợp lên các khớp vùng cổ cao khi có chỉ định, hỗ trợ giảm đau và cải thiện tầm vận động cổ.
Các kỹ thuật trị liệu tay không được áp dụng giống nhau cho mọi trường hợp. Người bệnh cần được đánh giá trước điều trị để xác định cấu trúc liên quan và lựa chọn kỹ thuật phù hợp.

Kỹ thuật viên thực hiện trị liệu tay vùng cổ – chẩm tại Trung tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh. Kỹ thuật được lựa chọn và điều chỉnh dựa trên tình trạng của từng người bệnh.
Tại Thời Đại Xanh, đội ngũ kỹ thuật viên thường xuyên được đào tạo và cập nhật các kỹ thuật trị liệu chuyên sâu. Trong đó, chuyên đề “Kinmaku – Trị liệu cân mạc cơ chuyên sâu vùng cổ, vai” tập trung vào lượng giá hệ cân mạc, nhận diện nguồn đau và thực hành các kỹ thuật giải phóng cân mạc phù hợp với từng tình trạng.
Xem thêm: Thời Đại Xanh đào tạo “Kinmaku – Trị liệu cân mạc cơ chuyên sâu vùng cổ vai”
Quy trình trị liệu tay tại Thời Đại Xanh
Tại Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh, trị liệu tay được chỉ định sau khi người bệnh được thăm khám, đánh giá nguyên nhân gây đau và chức năng vận động. Tùy tình trạng, phương pháp này có thể được áp dụng độc lập hoặc phối hợp với các phương pháp vật lý trị liệu – phục hồi chức năng khác trong phác đồ điều trị cá thể hóa. Quy trình gồm:
- Bước 1: Thăm khám và đánh giá: Bác sĩ đánh giá vị trí, đặc điểm cơn đau, tầm vận động cổ, tình trạng cơ – khớp và các dấu hiệu thần kinh liên quan. Đồng thời, người bệnh được sàng lọc các dấu hiệu cảnh báo để xác định có phù hợp với trị liệu tay hay cần thực hiện thêm các đánh giá chuyên sâu.
- Bước 2: Xây dựng phác đồ điều trị: Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ xác định hướng điều trị và lựa chọn phương pháp phù hợp. X-quang, MRI hoặc CT có thể được chỉ định khi cần làm rõ nguyên nhân hoặc nghi ngờ tổn thương cần đánh giá thêm, không phải là bước bắt buộc trước trị liệu tay ở mọi trường hợp.
- Bước 3: Thực hiện trị liệu tay: Tùy tình trạng, kỹ thuật viên áp dụng các kỹ thuật như giải phóng mô mềm, tác động điểm đau hoặc di động khớp với lực và biên độ phù hợp, theo chỉ định và khả năng đáp ứng của người bệnh.
- Bước 4: Đánh giá lại và hướng dẫn vận động: Sau trị liệu, mức độ đau và tầm vận động được đánh giá lại. Người bệnh có thể được hướng dẫn thêm bài tập, điều chỉnh tư thế và thói quen sinh hoạt nhằm hỗ trợ duy trì chức năng vận động.

Một số biểu hiện như đau đầu đột ngột dữ dội, yếu hoặc tê bì tiến triển, rối loạn thăng bằng, nhìn đôi, khó nói hoặc khó nuốt, sốt, sụt cân không rõ nguyên nhân hay đau xuất hiện sau chấn thương đáng kể cần được đánh giá y khoa trước khi thực hiện trị liệu tay. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ cân nhắc các thăm dò hoặc chẩn đoán hình ảnh cần thiết.
Trị liệu tay có thể hỗ trợ giảm đau, giảm căng cơ và cải thiện vận động vùng cổ – chẩm khi được chỉ định phù hợp. Nếu cô chú, anh chị thường xuyên đau hoặc căng cứng vùng dưới chẩm, sau gáy, hãy đặt lịch khám tại Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh để được đánh giá nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp. Liên hệ Hotline 0827 45 45 45 để được hỗ trợ đặt lịch.

