Khi được chỉ định điều trị, câu hỏi đầu tiên xuất hiện trong tâm trí của hầu hết người bệnh luôn là tiêm khớp có đau không? Việc lo lắng, e ngại trước một mũi kim can thiệp trực tiếp vào vùng xương khớp đang tổn thương là một phản ứng tâm lý hoàn toàn tự nhiên và chính đáng. Dưới góc nhìn chuyên môn từ BS.CKI Phan Thị Thủy – Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh, bài viết dưới đây sẽ lý giải chính xác cảm giác khi thực hiện thủ thuật, đồng thời trang bị những điều cần thiết để bạn bước vào phòng điều trị với một tâm lý an tâm và nhẹ nhàng nhất.
Giải đáp thắc mắc: Tiêm khớp có đau không?
Thực tế, tiêm khớp không mang đến cảm giác đau dữ dội như nhiều người lầm tưởng. Mũi kim đi qua da sẽ tạo cảm giác nhói nhẹ như một mũi tiêm bắp hay một lần lấy máu thông thường nhờ có thuốc tê hỗ trợ tại chỗ.
Tuy nhiên, mức độ dễ chịu của mỗi ca tiêm sẽ khác nhau dựa trên 3 yếu tố khoa học cốt lõi:
- Vị trí khớp cần can thiệp: Khớp lớn (gối, vai) , khớp nhỡ (khuỷu, cổ tay, cổ chân) hay khớp nhỏ (ngón tay, ngón chân) có cấu trúc giải phẫu rất khác nhau , dẫn đến cảm giác tức nhẹ khi đưa thuốc vào cũng có sự khác biệt.
- Tay nghề và kỹ thuật của bác sĩ: Bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ đi kim chính xác và trúng đích (ổ khớp, điểm bám gân, bao khớp). Kỹ thuật tay nghề tốt giúp tuyệt đối tránh đâm vào xương, mạch máu hay dây thần kinh , giảm tối đa cảm giác đau và ngăn ngừa nguy cơ teo cơ hay mất vận động khớp.
- Sự hỗ trợ của công nghệ siêu âm: Kỹ thuật tiêm dưới hướng dẫn của siêu âm giúp bác sĩ quan sát trực quan đường đi của mũi kim trong thời gian thực. Nhờ đó, việc điều trị không còn phụ thuộc vào “cảm giác tay mò”, đảm bảo đưa thuốc chính xác vào mục tiêu một cách an toàn nhất.
Các liệu pháp tiêm khớp phổ biến hiện nay
Tiêm khớp và phần mềm quanh khớp là liệu pháp điều trị tại chỗ , dùng kim nhỏ đưa thuốc vào ổ khớp hoặc phần mềm cạnh khớp để giảm đau và chống viêm hiệu quả với chi phí thấp. Tùy tình trạng bệnh lý, bác sĩ sẽ chỉ định một trong ba nhóm chế phẩm chính sau:
- Nhóm Corticosteroid (Giảm đau, chống viêm tại chỗ)
- Corticosteroid: Có tác dụng giảm viêm, giảm đau nhanh tại chỗ, thường được chỉ định khi khớp đang trong giai đoạn viêm cấp hoặc đau nhiều, giúp cải thiện khả năng vận động trong thời gian ngắn.
- Axit Hyaluronic: Đóng vai trò bổ sung chất nhờn cho khớp, giúp tăng khả năng bôi trơn, giảm ma sát, hỗ trợ bảo vệ sụn khớp và cải thiện chức năng vận động.
- Huyết tương giàu tiểu cầu tự thân (PRP): Sử dụng các yếu tố tăng trưởng từ chính máu tự thân để hỗ trợ quá trình sửa chữa và phục hồi mô tổn thương, góp phần giảm đau và cải thiện chức năng khớp theo hướng sinh học.
Tùy vào tình trạng bệnh lý, mức độ tổn thương và mục tiêu điều trị, bác sĩ sẽ lựa chọn loại thuốc hoặc chế phẩm phù hợp nhằm mang lại hiệu quả tối ưu cho từng trường hợp.
Những điều quan trọng cần biết trước khi điều trị
Tiêm khớp mang lại hiệu quả cao, chi phí thấp nhưng không phải là một thủ thuật cấp cứu. Để tránh lạm dụng và đảm bảo an toàn, quy trình cần tuân thủ các nguyên tắc y khoa sau:
- Khám và chỉ định: Trước khi tiêm, bắt buộc phải khám lâm sàng và làm các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết. Trường hợp có tràn dịch khớp, khuyến cáo phải hút dịch và dùng thuốc chống viêm đường uống hoặc tiêm tại chỗ
- Nguyên tắc vô trùng: Quy trình tiêm phải đảm bảo tuyệt đối vô trùng (sát khuẩn vùng tiêm, sử dụng bơm kim tiêm vô trùng…).
- Cá nhân hóa chỉ định theo bệnh nền: Thủ thuật chỉ được thực hiện khi các bệnh lý nền đi kèm đã được kiểm soát tốt. Bác sĩ cần theo dõi sát và thận trọng với người có tiền sử: Tăng huyết áp (kiểm tra huyết áp trước tiêm) , suy tim NYHA 1 và NYHA 2 , đái tháo đường , loét dạ dày tá tràng , hoặc mắc các bệnh lý suy giảm miễn dịch.
- Chống chỉ định tuyệt đối: Không tiêm khi có viêm khớp nhiễm khuẩn (viêm khớp mủ, lao, nấm) , nhiễm khuẩn/nhiễm nấm ngoài da tại vị trí tiêm, suy giảm miễn dịch nặng , rối loạn đông máu , suy tim hoặc suy hô hấp nặng. Đối với liệu pháp HA, không tiêm khi có nhiễm trùng hoặc viêm khớp dạng thấp đang hoạt động.
- Lưu ý đối với liệu pháp PRP: Phương pháp này có thể không phù hợp với một số trường hợp như người bị thiếu máu, giảm tiểu cầu hoặc phụ nữ đang mang thai. Trước khi chỉ định điều trị, bác sĩ sẽ thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để đánh giá mức độ phù hợp, đảm bảo hiệu quả và an toàn cho từng trường hợp.
Lưu ý và xử trí sau khi tiêm khớp
Sau khi hoàn thành thủ thuật, người bệnh cần được theo dõi để xử trí kịp thời các phản ứng sinh học và tai biến (nếu có):
- Hội chứng kích thích phó giao cảm (hiếm gặp): Thường do người bệnh quá sợ hãi, biểu hiện choáng váng, vã mồ hôi, ho khan, tức ngực, khó thở, rối loạn cơ tròn. Xử trí: Đặt nằm đầu thấp, giơ cao chân, theo dõi sát mạch và huyết áp để cấp cứu khi cần.
- Đau tăng sau tiêm 12 – 24 giờ: Do phản ứng viêm màng hoạt dịch với tinh thể thuốc Corticoid. Hiện tượng này thường tự khỏi sau 1 ngày, không cần can thiệp sâu, có thể bổ sung thuốc giảm đau Paracetamol. Đối với tiêm HA, việc liên kết chéo nhiều/đậm đặc có thể gây nặng tay khi tiêm và gây kích ứng tức thời do các phân tử bao quanh bao dịch khớp làm tăng nhạy cảm, dễ làm nặng thêm tình trạng viêm.
- Nhiễm khuẩn khớp và phần mềm quanh khớp (viêm mủ): Do cuộc thủ thuật không đảm bảo vô khuẩn, biểu hiện bằng sốt, sưng đau tại chỗ, tràn dịch. Xử trí: Hút dịch khớp, làm xét nghiệm và điều trị bằng kháng sinh.
- Biến chứng muộn: Tuyệt đối không tiêm nhiều lần vào một vị trí. Việc lạm dụng hoặc tiêm quá nông sẽ dẫn đến hậu quả teo da, mất sắc tố da tại chỗ tiêm hoặc gây đứt gân.
Tiêm khớp là một phương pháp điều trị hiệu quả, giúp giảm đau, kiểm soát viêm và cải thiện chức năng vận động khi được chỉ định đúng và thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao. Vì vậy, đừng để nỗi lo về cảm giác đau khiến việc điều trị bị trì hoãn và làm ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp.
Nếu Cố Chú, Anh Chị đang gặp tình trạng đau nhức xương khớp kéo dài, hãy chủ động đặt lịch khám tại Thời Đại Xanh để được Đội ngũ Giáo sư Bác sĩ đánh giá chính xác nguyên nhân và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.
* Thông tin trong bài được tổng hợp từ các giáo trình, hướng dẫn chuyên môn và khuyến cáo y khoa uy tín về nội xương khớp, đã được BS.CKI Phan Thị Thủy – Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh rà soát và xác nhận về mặt chuyên môn.
