Hội chứng De Quervain là nguyên nhân hàng đầu gây ra những cơn đau nhói khu trú tại vùng cổ tay và gốc ngón cái, trực tiếp cản trở vận động của bàn tay. Đối với nhiều người, tình trạng này không chỉ là nỗi ám ảnh về thể chất mà còn gây gián đoạn nghiêm trọng nhịp sống thường nhật. Việc hiểu đúng bản chất tổn thương và tiếp cận phương pháp can thiệp đúng ngay từ giai đoạn sớm chính là chìa khóa để bảo vệ chức năng vận động, trả lại sự linh hoạt và an toàn cho đôi tay.
Hội chứng De Quervain là gì?
Hội chứng De Quervain (còn gọi là viêm bao gân De Quervain, hay viêm bao gân dạng dài & duỗi ngắn của ngón cái) là tình trạng viêm – chít hẹp của bao gân quanh hai gân chạy dọc mặt lưng cổ tay – ngón cái, gồm gân dạng dài ngón cái (abductor pollicis longus) và gân duỗi ngón cái ngắn (extensor pollicis brevis). Tình trạng này làm cản trở chuyển động trơn tru của gân, gây đau và hạn chế vận động. Bệnh thường gặp ở nữ giới, đặc biệt trong độ tuổi 30-50, và phổ biến ở người làm việc thường xuyên với tay, ngón cái (như bế trẻ, đánh máy, nấu ăn, làm vườn…).
Dấu hiệu nhận biết hội chứng De Quervain
Hội chứng De Quervain hiếm khi bùng phát đột ngột mà thường diễn tiến âm thầm. Nhận biết sớm các dấu hiệu sau giúp người bệnh tránh được tổn thương xơ hóa mạn tính:
- Đau ở vùng cổ tay phía ngón cái, đặc biệt khi xoay cổ tay, nắm, cầm, véo vật dụng.
- Cơn đau có thể lan lên cẳng tay hoặc xuống ngón cái.
- Có thể sưng nhẹ, cảm giác dày hoặc ấm vùng cổ tay.
- Đau tăng khi thực hiện động tác nắm ngón cái trong lòng bàn tay rồi nghiêng cổ tay về phía ngón út (nghiệm pháp Finkelstein dương tính).
- Trường hợp nặng có thể gây hạn chế vận động ngón cái và cổ tay.
Nghiệm pháp Finkelstein – Tiêu chuẩn vàng trên lâm sàng:
Bác sĩ yêu cầu bệnh nhân gập ngón cái vào lòng bàn tay, nắm bốn ngón còn lại ôm trùm lên ngón cái, sau đó chủ động nghiêng cổ tay về phía ngón út (hướng trụ). Động tác này tạo lực kéo căng tối đa lên khoang duỗi thứ nhất. Nếu xuất hiện cơn đau chói dữ dội tại gốc ngón cái, nghiệm pháp được đánh giá là dương tính.
Vai trò của chẩn đoán hình ảnh trong điều trị hội chứng De Quervain
Để đảm bảo sự chính xác và tránh can thiệp sai lệch, chẩn đoán hội chứng De Quervain cần được xác định rõ ràng, loại trừ các bệnh lý có triệu chứng tương tự (như thoái hóa khớp nền ngón cái, hội chứng ống cổ tay, hoặc nang bao hoạt dịch).
- Siêu âm: Là phương pháp cận lâm sàng ưu tiên nhờ tính an toàn và trực quan. Siêu âm giúp đánh giá chính xác mức độ dày của màng bao gân, tình trạng ứ dịch quanh gân và hiện tượng tăng sinh mạch máu tại chỗ.
- Chụp X-quang: Thường được chỉ định nhằm loại trừ các tổn thương xương, gai xương hoặc thoái hóa khớp cổ tay – bàn tay.
- Chụp MRI (Cộng hưởng từ): Ít khi được áp dụng, chỉ dành cho các ca bệnh phức tạp, kéo dài không đáp ứng điều trị để khảo sát các tổn thương vi thể hoặc chèn ép thần kinh.
Thực tế lâm sàng: Mời cô chú, anh chị theo dõi video BS.CKI Phan Thị Thuỷ – Chuyên khoa Nội xương khớp Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh trực tiếp thăm khám, siêu âm đánh giá và phân biệt hội chứng De Quervain với các tổn thương khớp cổ tay.
Giải pháp điều trị bảo tồn hội chứng De Quervain toàn diện tại Thời Đại Xanh
Điều trị hội chứng De Quervain không ưu tiên can thiệp xâm lấn ngay từ đầu. Phác đồ tại Trung Tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh được xây dựng dựa trên nguyên tắc cá thể hóa, mức độ bệnh lý, tính chất công việc và thể trạng của từng bệnh nhân, trong đó điều trị bảo tồn luôn được đặt lên hàng đầu.
Kiểm soát và giảm áp lực lên vị trí đau.
- Nẹp thumb spica: Cố định ngón cái và cổ tay ở mức phù hợp, hạn chế các chuyển động làm tăng tải lên khoang duỗi thứ nhất.
- Điều chỉnh hoạt động: Tạm thời giảm các động tác lặp lại như nắm, véo, nâng hoặc xoay cổ tay gây đau.
- Thuốc giảm đau, chống viêm: Có thể được bác sĩ chỉ định trong thời gian phù hợp để kiểm soát triệu chứng.
- Tiêm corticosteroid tại chỗ: Được cân nhắc khi điều trị bảo tồn chưa đạt hiệu quả. Thực hiện thủ thuật tiêm dưới hướng dẫn siêu âm có thể hỗ trợ xác định chính xác khoang gân và tăng độ chính xác của thủ thuật.
Vật lý trị liệu công nghệ cao – Phục hồi cấu trúc gân
Thời Đại Xanh ứng dụng các trang thiết bị vật lý trị liệu hiện đại giúp xử lý tận gốc tình trạng viêm chít hẹp bao gân không xâm lấn:
- Laser: Hỗ trợ giảm đau, giảm viêm và thúc đẩy quá trình phục hồi mô.
- Sóng ngắn và siêu âm trị liệu: Tạo nhiệt sâu giúp tăng cường tuần hoàn cục bộ, giảm sưng ứ dịch và làm mềm bao gân bị phì đại.
- Từ trường trị liệu: Kích thích phục hồi tế bào, giảm bớt cảm giác đau buốt mạn tính.
- Sóng xung kích: Tác động cơ học lên vùng tổn thương, hỗ trợ giảm đau và thúc đẩy quá trình phục hồi mô.
Tập luyện phục hồi chức năng và phòng tái phát
Khi đau giảm, cần từng bước phục hồi tầm vận động và sức mạnh của ngón cái, cổ tay. Chương trình phục hồi được cá thể hóa theo mức độ đau, công việc và thói quen sử dụng bàn tay, kết hợp hướng dẫn điều chỉnh tư thế và cách thực hiện các động tác thường ngày để giảm tải lên vùng gân.
Hướng dẫn tập luyện: Theo dõi video BS.CKI Phan Thị Thủy hướng dẫn chi tiết các bài tập phục hồi chức năng hội chứng De Quervain an toàn và hiệu quả tại nhà.
Can thiệp tối thiểu và chỉ định phẫu thuật
- Tiêm Corticosteroid dưới hướng dẫn siêu âm: Chỉ áp dụng khi điều trị bảo tồn không đáp ứng sau vài tuần. Việc tiêm chuẩn xác vào khoang gân dưới siêu âm giúp giảm viêm tối đa và hạn chế biến chứng.
- Phẫu thuật giải phóng bao gân: Là lựa chọn cuối cùng khi tổn thương kéo dài trên 3-6 tháng gây chít hẹp hoàn toàn. Bác sĩ sẽ thực hiện tiểu phẫu rạch mở bao gân, giải phóng không gian trượt cho gân ngón cái.
Hội chứng De Quervain có thể được kiểm soát hiệu quả nếu lựa chọn đúng phương pháp điều trị theo mức độ tổn thương và nhu cầu vận động của từng người. Nếu đang đau cổ tay phía ngón cái hoặc gặp khó khăn khi cầm nắm, hãy đặt lịch khám với Đội ngũ Giáo sư – Bác sĩ tại Thời Đại Xanh để được đánh giá và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, ưu tiên bảo tồn và phục hồi chức năng.
