Đau liên bả vai âm ỉ, tức nặng kéo dài thường khiến nhiều người nghĩ ngay đến thoát vị đĩa đệm cột sống cổ. Tuy nhiên, vị trí đau không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác cấu trúc gây đau. Trong một số trường hợp, triệu chứng có thể liên quan đến hệ cơ quanh xương bả vai, đặc biệt là cơ trám.
Vì sao đau cơ trám dễ bị nhầm với bệnh lý cột sống cổ?
Nhóm cơ trám gồm cơ trám lớn và cơ trám bé, nằm sâu dưới cơ thang, nối vùng cột sống cổ – ngực với bờ trong xương bả vai. Khi cơ trám và hệ cơ quanh bả vai chịu tải kéo dài, cơn đau thường xuất hiện ở vùng giữa cột sống và bờ trong xương bả vai.
Đây cũng là khu vực có thể xuất hiện đau trong một số bệnh lý rễ thần kinh cổ. Hơn nữa, cả hai tình trạng đều có thể rõ hơn sau thời gian dài ngồi làm việc, lái xe hoặc cúi đầu sử dụng điện thoại. Vì vậy, chỉ dựa vào vị trí đau chưa đủ để kết luận nguyên nhân.
Đọc thêm về: Hội chứng cơ trám: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Làm sao nhận biết đau liên bả vai có thể liên quan đến cơ trám?
Đau liên quan đến cơ trám thường tập trung ở vùng giữa cột sống và bờ trong xương bả vai. Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, căng tức hoặc nặng vùng lưng trên, đôi khi xác định khá rõ vị trí đau. Triệu chứng thường rõ hơn sau khi ngồi làm việc lâu, lái xe, cúi đầu nhiều hoặc duy trì một tư thế trong thời gian dài.
Trong khi đó, đau liên quan đến cột sống cổ và rễ thần kinh có thể xuất hiện từ vùng cổ, lan ra vai, bả vai và xuống cánh tay. Một số trường hợp còn kèm theo cảm giác tê, châm chích, thay đổi cảm giác hoặc yếu tay.
Tuy nhiên, chỉ dựa vào vị trí hay tính chất cơn đau chưa đủ để xác định nguyên nhân. Các vấn đề ở cơ quanh bả vai và cột sống cổ có thể cùng tồn tại, vì vậy người bệnh cần được thăm khám khi triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc xuất hiện thêm đau lan, tê hay yếu tay.
Vì sao ngồi lâu, cúi đầu có thể gây đau cơ trám?
Cơ trám phối hợp với cơ thang, cơ răng trước và các nhóm cơ quanh vai để duy trì sự ổn định và kiểm soát chuyển động của xương bả vai. Khi một tư thế được duy trì trong thời gian dài, các nhóm cơ này phải hoạt động kéo dài để giữ ổn định xương bả vai, từ đó có thể dẫn đến quá tải và xuất hiện đau vùng liên bả vai.
Khi thường xuyên ngồi với đầu và vai đưa ra trước, ít thay đổi tư thế, hệ cơ quanh xương bả vai phải duy trì hoạt động trong thời gian dài. Quá trình này có thể diễn ra theo chuỗi:
Duy trì tư thế kéo dài → thay đổi hoạt động của xương bả vai → tăng tải lên hệ cơ kiểm soát bả vai → cơ trám và các cơ liên quan bị quá tải → xuất hiện đau, căng tức vùng liên bả vai.
Đây là lý do triệu chứng thường xuất hiện hoặc tăng lên sau nhiều giờ làm việc với máy tính, lái xe hay cúi đầu sử dụng điện thoại. Tuy nhiên, không nên quy toàn bộ cơn đau cho riêng cơ trám, bởi vận động xương bả vai là kết quả phối hợp của cả một hệ thống cơ.
Thoát vị đĩa đệm có phải là nguyên nhân gây đau liên bả vai
Phát hiện lồi hoặc thoát vị đĩa đệm trên phim chụp X-Quang hoặc MRI dễ khiến người bệnh cho rằng đây chính là nguyên nhân của mọi cơn đau vùng cổ – vai – bả vai. Trên thực tế, hình ảnh học chỉ là một phần của quá trình chẩn đoán và cần được đối chiếu với biểu hiện lâm sàng.
Một người có thể có hình ảnh thoát vị đĩa đệm cổ nhưng cơn đau hiện tại lại liên quan nhiều hơn đến hệ cơ quanh xương bả vai. Ngược lại, việc tìm thấy vùng cơ đau cũng không đủ để loại trừ bệnh lý cột sống cổ.
Vì vậy, bác sĩ cần kết hợp đặc điểm cơn đau, khám cột sống – vai, đánh giá thần kinh và hình ảnh học khi cần để xác định cấu trúc nào thực sự liên quan đến triệu chứng. Mục tiêu không chỉ là tìm thấy bất thường trên phim, mà xác định bất thường đó có phù hợp với cơn đau người bệnh đang gặp phải hay không.
Điều trị đau liên quan cơ trám cần tập trung vào đâu?
Khi xác định cơn đau liên quan đến cơ trám và hệ cơ quanh xương bả vai, điều trị không chỉ nhằm giảm đau tại chỗ. Quan trọng hơn là xử lý những yếu tố khiến hệ cơ liên tục chịu tải và từng bước khôi phục khả năng kiểm soát vận động của xương bả vai.
Tùy tình trạng, hướng điều trị có thể bao gồm:
- Điều chỉnh tư thế và hoạt động: Hạn chế duy trì một tư thế quá lâu, thay đổi những thói quen làm tăng tải vùng cổ – vai – bả vai.
- Phục hồi chức năng và vật lý trị liệu: Tùy tình trạng, người bệnh có thể được áp dụng sóng xung kích, trị liệu mô mềm, kỹ thuật xử lý điểm kích hoạt đau (Trigger Point), kéo giãn cơ và chương trình phục hồi chức năng phù hợp. Các phương pháp hướng đến kiểm soát đau, giảm căng cơ, cải thiện độ linh hoạt của mô mềm và phục hồi khả năng vận động vùng vai – bả vai.
- Tập luyện: Kéo giãn và tăng sức mạnh, sức bền của các nhóm cơ quanh xương bả vai theo đánh giá của bác sĩ, kỹ thuật viên.
- Can thiệp khi có chỉ định: Một số trường hợp đau kéo dài có thể được bác sĩ cân nhắc kỹ thuật tiêm khớp dưới hướng dẫn siêu âm sau khi xác định rõ cấu trúc liên quan.
Đau giữa hai bả vai không đồng nghĩa với thoát vị đĩa đệm, nhưng cũng không nên chỉ dựa vào một điểm đau ở cơ để loại trừ bệnh lý cột sống. Xác định đúng nguồn đau giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp và tránh điều trị chỉ dựa trên vị trí đau hoặc hình ảnh MRI.
Nếu cô chú, anh chị đau liên bả vai kéo dài, tái diễn, ảnh hưởng đến sinh hoạt hoặc kèm đau lan, tê, yếu tay, nên thăm khám để được đánh giá nguyên nhân. Cô chú, anh chị có thể đặt lịch khám tại Thời Đại Xanh để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn hướng điều trị phù hợp.
