Ở tuổi xế chiều, sức khỏe không chỉ còn là những con số trong sổ khám bệnh định kỳ. Nhiều cô bác vẫn nghĩ rằng “đau nhức là chuyện bình thường của tuổi già”, “bác sĩ cũng không chữa được đâu” nên cứ lặng lẽ chịu đựng. Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại – ngày nay, y học đã tiến xa với nhiều phương pháp chẩn đoán và điều trị tiên tiến, nhẹ nhàng mà hiệu quả. Điều quan trọng là chúng ta phải hiểu đúng và lựa chọn đúng nơi khám chữa.
Sau đây là những bệnh lý xương khớp điển hình ở người lớn tuổi:
1. Gãy xương người già
Gãy xương ở người lớn tuổi thường không xuất phát từ những tai nạn nghiêm trọng. Một cú trượt chân trong nhà tắm, cú xoay người khi bế cháu hay bưng chậu quần áo cũng có thể khiến xương gãy. Nguyên nhân sâu xa chính là loãng xương – tình trạng âm thầm mà rất nhiều người già đang mắc phải.
Vị trí gãy thường gặp:
- Gãy cổ xương đùi, vùng liên mấu chuyển
- Gãy đầu dưới xương quay (cổ tay)
- Xẹp hoặc gãy thân đốt sống (lưng)
2. Xẹp phù nề thân đốt sống
Người bệnh thường đau lưng dữ dội khi thay đổi tư thế, cảm giác như lưng bị “gãy gập”, đứng dậy, đi lại rất khó khăn. Một số bệnh nhân không hề có tiền sử ngã vẫn bị xẹp đốt sống, vì thế chẩn đoán cần đến phim chụp cộng hưởng từ (MRI) và đo loãng xương.
Với những ca xẹp thân đốt sống do loãng xương mới xuất hiện, thực hiện bơm xi măng sinh học – một thủ thuật ít xâm lấn, không cần gây mê, chỉ mất 30 phút và người bệnh có thể xuất viện sau 1–2 ngày.
3. Gãy cổ xương đùi và liên mấu chuyển vùng háng
Nhiều bệnh nhân gãy xương háng vẫn có thể đi lại nhẹ hoặc chỉ hơi khó nhấc chân. Chính vì vậy rất dễ bỏ sót. Việc điều trị bằng bó bột hay cố định kéo dài có thể gây biến chứng nguy hiểm: viêm phổi, lở loét, lú lẫn, huyết khối, thậm chí tử vong.
Giải pháp điều trị hiệu quả hiện nay là thay khớp háng toàn phần hoặc bán phần – một kỹ thuật được thực hiện nhanh chóng, ít xâm lấn và phục hồi sớm nếu được phẫu thuật đúng thời điểm.
4. Gãy xương cổ tay
Gãy đầu dưới xương quay là loại chấn thương cổ tay hay gặp nhất ở người lớn tuổi. Đa số trường hợp có thể điều trị bằng bó bột hoặc nắn chỉnh. Tuy nhiên, cần theo dõi kỹ sau bó bột vì có thể gây biến chứng teo cơ, cứng khớp nếu không phục hồi chức năng đúng cách.
5. Loãng xương
Đây là nền tảng dẫn tới hầu hết các bệnh lý xương khớp người già. Sau tuổi 50, việc đo loãng xương định kỳ là cực kỳ quan trọng. Trung tâm sử dụng máy đo loãng xương DXA tiêu chuẩn WHO – cho kết quả chính xác cao, đặc biệt tại vị trí cổ xương đùi và cột sống thắt lưng.
Ngoài ra, việc bổ sung canxi, vitamin D, vận động hợp lý và tránh ngã là những nguyên tắc cốt lõi trong phòng ngừa và điều trị.
6. Thoái hóa khớp gối, hoại tử chỏm xương đùi
Ở phụ nữ lớn tuổi, thoái hóa khớp gối rất phổ biến. Nam giới lại dễ bị hoại tử chỏm xương đùi. Triệu chứng bao gồm: đau âm ỉ kéo dài, đau nhiều khi đi lại, khớp gối sưng, chân yếu, mất ngủ do đau đêm…
Các phương pháp điều trị bao gồm vật lý trị liệu – phục hồi chức năng, dùng thuốc nuôi dưỡng khớp, kết hợp tiêm hỗ trợ (acid hyaluronic) và thay khớp khi cần thiết.
7. Tổn thương khớp vai
Khớp vai là khớp có biên độ hoạt động lớn nhất, vì thế dễ bị viêm, rách gân cơ hoặc thoái hóa. Đặc biệt là gân cơ trên gai – thường rách sau khi nâng vật nặng, xoay người đột ngột hoặc đơn giản là sau một cú ngã nhẹ.
Chẩn đoán cần chụp cộng hưởng từ vai để đánh giá mức độ tổn thương. Nội soi khâu gân là phương pháp điều trị phổ biến và an toàn hiện nay nếu đứt hoàn toàn.
8. Các bệnh lý cột sống tuổi già
Các bệnh hay gặp: hẹp ống sống cổ, hẹp ống sống thắt lưng, trượt đốt sống, thoái hóa đĩa đệm… Biểu hiện: đi không xa, đứng lâu thấy tê bì, nặng hai chân, dáng đi loạng choạng, tay cầm nắm không chắc…
Cần chụp MRI và đo điện cơ để xác định mức độ tổn thương. Điều trị có thể bao gồm kéo giãn cột sống, vật lý trị liệu, thuốc bảo tồn hoặc phẫu thuật giải áp thần kinh.
9. Khối u xương ở người cao tuổi
Các khối u trên xương người già hầu hết là di căn từ cơ quan khác (vú, phổi, tuyến tiền liệt…). Đôi khi chỉ biểu hiện bằng đau lưng, đau xương dai dẳng hoặc xẹp xương không rõ nguyên nhân.
Chẩn đoán cần kết hợp xét nghiệm ung thư, chụp cắt lớp và sinh thiết khi cần thiết.
Bệnh lý xương khớp ở người già rất đa dạng và có thể cải thiện rõ rệt nếu được điều trị đúng cách – đúng nơi – đúng lúc. Bác sĩ Khánh luôn khuyên mọi người hãy đưa cha mẹ, ông bà đi khám định kỳ, nhất là khi xuất hiện các triệu chứng đau kéo dài, đi lại khó khăn, mất ngủ vì nhức xương. Không nên âm thầm chịu đựng hay tự ý dùng thuốc nam, đắp thuốc không rõ nguồn gốc.
Nếu thấy bài viết hữu ích, xin hãy chia sẻ cho người thân, để chúng ta cùng giúp các cụ già trong gia đình không phải sống chung với đau đớn tuổi già nữa.
Trân trọng thật nhiều,
Bác sĩ Khánh – Trung tâm Xương Khớp Thời Đại Xanh
Hotline tư vấn sức khỏe miễn phí: 1900 234529
